Υπνοθεραπεία για κρίσεις πανικού
Πώς αλλάζει η σχέση σας με το σώμα όταν εκείνο «τρέχει» χωρίς λόγο.
Η υπνοθεραπεία μπορεί να συμβάλει συμπληρωματικά στη διαχείριση των κρίσεων πανικού, κυρίως στον φόβο της επόμενης κρίσης και στον τρόπο που ερμηνεύετε τα σήματα του σώματος. Δεν αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση ούτε τη δουλειά με ψυχίατρο ή ψυχολόγο, όπου αυτή χρειάζεται.
Η κρίση πανικού είναι μία από τις πιο τρομακτικές εμπειρίες, όχι γιατί είναι επικίνδυνη, αλλά γιατί νιώθει σαν να είναι. Η καρδιά χτυπά γρήγορα, η αναπνοή κόβεται, υπάρχει μια αίσθηση ότι «κάτι κακό θα συμβεί». Όταν ο γιατρός έχει αποκλείσει άλλα αίτια, αυτό που έχει σημασία να γνωρίζετε είναι ότι δεν είστε σε κίνδυνο: είστε σε λάθος συναγερμό.
Τι είναι η κρίση πανικού;
Η κρίση πανικού είναι ένα ξαφνικό κύμα έντονου φόβου ή δυσφορίας, που κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά και συνοδεύεται από έντονα σωματικά συμπτώματα. Είναι το σύστημα συναγερμού του οργανισμού, ο μηχανισμός «πάλης ή φυγής», που ενεργοποιείται χωρίς να υπάρχει πραγματική απειλή μπροστά σας.
Μπορεί να συμβεί μία φορά σε μια δύσκολη περίοδο, ή να επαναλαμβάνεται. Όταν οι κρίσεις γίνονται συχνές και ο φόβος τους αρχίζει να οργανώνει τη ζωή σας, είναι σημαντικό να γίνει αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής υγείας.
Πώς καταλαβαίνω ότι είναι κρίση πανικού;
Οι άνθρωποι που έχουν ζήσει κρίση πανικού περιγράφουν συχνά συνδυασμό από τα παρακάτω:
- γρήγορους ή δυνατούς χτύπους της καρδιάς
- λαχάνιασμα ή αίσθηση ότι δεν παίρνετε αρκετό αέρα
- σφίξιμο ή πίεση στο στήθος
- ζάλη, αστάθεια, αίσθηση λιποθυμίας
- τρέμουλο, εφίδρωση, ρίγη ή εξάψεις
- μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα σε χέρια και πρόσωπο
- αίσθηση ότι τα πράγματα «δεν είναι αληθινά» ή ότι βλέπετε τον εαυτό σας απ᾽ έξω
- φόβο ότι θα χάσετε τον έλεγχο, θα τρελαθείτε ή θα πεθάνετε
Γιατί μοιάζει με καρδιακό επεισόδιο;
Επειδή πολλά συμπτώματα είναι πραγματικά κοινά: πόνος ή σφίξιμο στο στήθος, ταχυπαλμία, δύσπνοια, εφίδρωση. Γι᾽ αυτό ο φόβος για την καρδιά είναι από τις πιο συχνές σκέψεις μέσα σε μια κρίση.
Αν είναι η πρώτη φορά που σας συμβαίνει κάτι τέτοιο, ή αν υπάρχει πόνος στο στήθος, μη βγάλετε μόνοι σας το συμπέρασμα ότι «είναι πανικός». Καλέστε το 166 ή απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό. Ο καρδιολογικός και ο γενικός ιατρικός έλεγχος έρχονται πάντα πρώτα. Θυρεοειδής, διαταραχές ρυθμού, ορισμένα φάρμακα ή ουσίες μπορούν να δώσουν παρόμοια εικόνα.
Η υπνοθεραπεία έχει θέση μόνο αφού έχουν αποκλειστεί αυτά τα αίτια.
Ο κύκλος του «φόβου του φόβου»
Μετά από μία ή δύο κρίσεις, πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι αυτό που τους βαραίνει περισσότερο δεν είναι η ίδια η κρίση, αλλά η αναμονή της. Ο κύκλος συνήθως μοιάζει έτσι:
- παρατηρείτε ένα σωματικό σήμα, π.χ. μια αύξηση στους παλμούς
- το ερμηνεύετε ως σημάδι κινδύνου
- ο φόβος ανεβάζει κι άλλο τους παλμούς και την αναπνοή
- τα συμπτώματα δυναμώνουν και «επιβεβαιώνουν» τον φόβο
Με τον καιρό, μπορεί να αρχίσετε να αποφεύγετε μέρη ή καταστάσεις όπου «έγινε» κάποτε κρίση. Η αποφυγή ανακουφίζει για λίγο, αλλά συχνά μικραίνει τον κόσμο σας και κρατά ζωντανό τον φόβο. Η ίδια λογική εμφανίζεται και στις φοβίες.
Τι βοηθά τη στιγμή της κρίσης;
Ο στόχος τη στιγμή της κρίσης δεν είναι να τη «σταματήσετε» με το ζόρι. Είναι να μην τη θρέψετε. Μερικά απλά πράγματα που πολλοί άνθρωποι βρίσκουν χρήσιμα:
- Απλή, αργή αναπνοή. Αφήστε την εκπνοή να κρατήσει λίγο περισσότερο από την εισπνοή, χωρίς να πιέζετε για βαθιές ανάσες.
- Γείωση στο εδώ. Νιώστε τα πόδια σας στο πάτωμα, την πλάτη στην καρέκλα. Ονομάστε μέσα σας μερικά πράγματα που βλέπετε και ακούτε γύρω σας.
- Μια ήρεμη φράση. «Είναι κύμα, θα περάσει», αντί για «πρέπει να φύγει τώρα».
- Χώρος και χρόνος. Αν μπορείτε, μείνετε εκεί που είστε μέχρι να υποχωρήσει, αντί να φύγετε τρέχοντας.
Αυτά δεν αντικαθιστούν την ιατρική βοήθεια όταν υπάρχει αμφιβολία για το τι συμβαίνει.
Πώς μπορεί να συμβάλει η υπνοθεραπεία;
Η υπνοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά ως συμπληρωματική προσέγγιση στο άγχος και τις κρίσεις πανικού. Δουλεύει σε κατάσταση εστιασμένης χαλάρωσης, όπου παραμένετε σε επίγνωση. Αν σας απασχολεί αυτό, διαβάστε αν είναι ασφαλής η ύπνωση.
Ηρεμούμε την «αναμονή»
Πρώτα δουλεύουμε με τον φόβο της επόμενης κρίσης, που γίνεται από μόνος του έναυσμα. Μετά εκπαιδεύουμε το σύστημά σας σε μια διαφορετική απόκριση στα πρώτα σήματα.
Η αναπνοή ως «πάτος»
Όχι σαν τεχνική πανικού, σαν συνήθεια. Η αργή, διαφραγματική αναπνοή χτίζεται στις συνεδρίες ώστε να είναι πιο εύκολα διαθέσιμη όταν τη χρειαστείτε.
Νέα σχέση με τα σωματικά σήματα
Συχνά η αύξηση των παλμών ερμηνεύεται από το σύστημά σας ως κίνδυνος, και ξεκινά το σπιράλ. Όταν αυτή η ερμηνεία αρχίσει να αλλάζει, η κρίση μπορεί να χάσει μέρος από το «καύσιμό» της.
Το πώς στήνεται αυτή η δουλειά στην πράξη το περιγράφω στη σελίδα για την υπνοθεραπεία για το άγχος. Για το ευρύτερο πλαίσιο, δείτε και το άρθρο υπνοθεραπεία για άγχος: τι αλλάζει και πώς.
Πότε χρειάζεται ψυχίατρος ή ψυχολόγος;
Σε έντονες ή συχνές κρίσεις πανικού, η συνεργασία με ψυχίατρο ή ψυχολόγο είναι σημαντική. Η υπνοθεραπεία λειτουργεί συμπληρωματικά. Απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας ιδιαίτερα αν:
- οι κρίσεις επαναλαμβάνονται συχνά ή γίνονται εντονότερες
- αποφεύγετε όλο και περισσότερα μέρη ή δραστηριότητες
- συνυπάρχει έντονη θλίψη, απελπισία ή χρήση αλκοόλ για να «αντέξετε»
- έχετε σκέψεις αυτοτραυματισμού
Περισσότερα στο άρθρο πότε χρειάζεται ειδικός ψυχικής υγείας.
Πόσος χρόνος χρειάζεται;
Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι με τον καιρό οι κρίσεις γίνονται λιγότερο τρομακτικές και πιο διαχειρίσιμες. Το χρονικό πλαίσιο όμως διαφέρει, και διαμορφώνεται σταδιακά, σύμφωνα με τις ανάγκες και την εξέλιξη κάθε ανθρώπου. Κάθε συνεδρία διαρκεί περίπου 60 λεπτά, δια ζώσης ή online.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί μια κρίση πανικού να μου κάνει κακό;
Η κρίση πανικού είναι εξαιρετικά δυσάρεστη, αλλά από μόνη της δεν θεωρείται επικίνδυνη. Αυτό ισχύει όμως μόνο αφού ένας γιατρός έχει αποκλείσει άλλα αίτια. Αν δεν έχετε κάνει ποτέ έλεγχο, ή αν τα συμπτώματα αλλάξουν, ξεκινήστε από εκεί.
Πόσο διαρκεί μια κρίση πανικού;
Συνήθως κορυφώνεται μέσα σε λίγα λεπτά και μετά υποχωρεί σταδιακά. Μπορεί να ακολουθήσει κούραση ή ένα αίσθημα «ταρακουνήματος» για αρκετή ώρα, κάτι που είναι φυσιολογικό μετά από μια τόσο έντονη ενεργοποίηση.
Γιατί έρχεται η κρίση χωρίς φανερό λόγο;
Πολλές φορές το έναυσμα είναι εσωτερικό: μια αλλαγή στους παλμούς, μια ζάλη, μια σκέψη. Το σύστημα, που έχει μάθει να τα ερμηνεύει ως κίνδυνο, σημαίνει συναγερμό πριν προλάβετε να καταλάβετε τι συνέβη.
Μπορώ να κάνω υπνοθεραπεία αν παίρνω φάρμακα για τον πανικό;
Ναι, η υπνοθεραπεία μπορεί να λειτουργήσει παράλληλα με την αγωγή που σας έχει δώσει ο γιατρός σας. Καμία αλλαγή ή διακοπή φαρμάκων χωρίς εκείνον. Καλό είναι ο γιατρός σας να γνωρίζει ότι κάνετε και υπνοθεραπεία.
Θα πάθω κρίση πανικού μέσα στην ύπνωση;
Η ύπνωση είναι κατάσταση εστιασμένης χαλάρωσης, στην οποία παραμένετε σε επίγνωση και έχετε τον έλεγχο. Προχωράμε με τον δικό σας ρυθμό, και μπορείτε να ανοίξετε τα μάτια ή να σταματήσετε όποτε το θελήσετε.
Πόσες συνεδρίες χρειάζονται για τις κρίσεις πανικού;
Δεν υπάρχει σταθερός αριθμός. Η πορεία διαμορφώνεται σταδιακά, σύμφωνα με τις ανάγκες σας και το πώς ανταποκρίνεστε, και το αξιολογούμε ανοιχτά σε κάθε συνάντηση.
Το επόμενο βήμα
Αν έχει γίνει ο ιατρικός έλεγχος και θέλετε να δείτε αν η υπνοθεραπεία ταιριάζει στη δική σας περίπτωση, μπορούμε να το συζητήσουμε. Καλέστε στο 6932303510 ή συμπληρώστε τη φόρμα ραντεβού, χωρίς καμία δέσμευση.