Υπνοθεραπεία και ψυχοθεραπεία: πώς λειτουργούν συνδυαστικά
Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις που συχνά δουλεύουν καλύτερα μαζί. Τι κάνει η καθεμία, πότε ενδείκνυται και πώς αποφασίζετε.
Η ψυχοθεραπεία και η υπνοθεραπεία δεν είναι ανταγωνιστικές επιλογές ανάμεσα στις οποίες πρέπει να διαλέξετε. Είναι διαφορετικές προσεγγίσεις, με διαφορετικό εύρος και διαφορετικό ρόλο, που σε πολλές περιπτώσεις δουλεύουν καλύτερα μαζί παρά χωριστά.
Η ερώτηση «ποιο από τα δύο;» φτάνει σε εμένα σχεδόν κάθε εβδομάδα, και συνήθως κρύβει μια λανθασμένη υπόθεση: ότι πρόκειται για δύο εκδοχές του ίδιου πράγματος. Δεν είναι.
Η ψυχοθεραπεία είναι ένας ευρύς επιστημονικός κλάδος με πολλές τεκμηριωμένες σχολές, που ασκείται από αδειοδοτημένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Η υπνοθεραπεία είναι μια πιο εστιασμένη μέθοδος που αξιοποιεί την ύπνωση, δηλαδή μια κατάσταση εστιασμένης προσοχής, για να δουλέψει με συγκεκριμένα μοτίβα. Η πρώτη μπορεί να σταθεί μόνη της σε όλο το φάσμα. Η δεύτερη λειτουργεί καλύτερα ως συμπληρωματική.
Σε αυτό το κείμενο θα δείτε τι κάνει η καθεμία, πότε ενδείκνυται, πώς συνδυάζονται στην πράξη και πώς αποφασίζετε από πού να ξεκινήσετε. Γράφω από τη μεριά της μιας μεθόδου, με σεβασμό σε έναν κλάδο που κάνει δουλειά την οποία η δική μου μέθοδος δεν μπορεί να κάνει.
Η ουσιαστική διάκριση
Η διαφορά δεν είναι στην ποιότητα αλλά στο εύρος και στον σκοπό.
Ο πρώτος κλάδος δουλεύει με το σύνολο: την ιστορία σας, τα σχήματα που διαμορφώθηκαν με τα χρόνια, τον τρόπο που σχετίζεστε, το νόημα που δίνετε στα γεγονότα. Είναι διαδικασία διερεύνησης και κατανόησης, με χρονικό βάθος. Ο ψυχοθεραπευτής έχει εκπαίδευση που του επιτρέπει να αναγνωρίσει κλινικές εικόνες και να εργαστεί με αυτές.
Η δεύτερη δουλεύει με το συγκεκριμένο: ένα μοτίβο, μια αντίδραση, μια συνήθεια. Δεν αναζητά κατ' ανάγκη την προέλευση. Εστιάζει στο πώς λειτουργεί σήμερα ο μηχανισμός και τι αλλάζει όταν αλλάξει η δομή του.
Δύο διαφορετικά ερωτήματα
Μια απλοποίηση που βοηθά: ο ένας κλάδος ρωτά συχνά «γιατί συμβαίνει αυτό και τι σημαίνει». Η ύπνωση ρωτά «πώς ακριβώς συμβαίνει και τι χρειάζεται για να συμβεί διαφορετικά».
Και τα δύο ερωτήματα είναι έγκυρα. Σε πολλές περιπτώσεις χρειάζονται και τα δύο, με διαφορετική σειρά ανάλογα με την περίπτωση.
Τι κάνει η ψυχοθεραπεία
Θα ήταν άτοπο να συνοψίσω σε λίγες γραμμές έναν κλάδο με δεκαετίες έρευνας και πολλές διαφορετικές σχολές. Αξίζει όμως να ειπωθεί τι μπορεί να προσφέρει και η δική μου μέθοδος δεν μπορεί.
Διαθέτει τεκμηριωμένα πρωτόκολλα για διαγνωσμένες καταστάσεις. Μπορεί να δουλέψει με πολυπλοκότητα: όταν δεν υπάρχει ένα καθαρό αίτημα αλλά ένα πλέγμα από ζητήματα που αλληλοσυνδέονται. Μπορεί να συνοδεύσει έναν άνθρωπο σε βάθος χρόνου, μέσα από φάσεις όπου η δουλειά δεν είναι γραμμική.
Διαθέτει επίσης κάτι που η δική μου μέθοδος δεν έχει: τη δυνατότητα να αναγνωρίσει και να αξιολογήσει επαγγελματικά. Ο ψυχολόγος ή ο ψυχοθεραπευτής μπορεί να δει ότι αυτό που περιγράφετε ως «άγχος» είναι κάτι άλλο, ή ότι συνυπάρχει με κάτι που χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση.
Αυτός είναι ο λόγος που, όταν υπάρχει αμφιβολία, η σωστή πρώτη κίνηση είναι η αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής υγείας. Το αναλύω αναλυτικά στο άρθρο πότε χρειάζεται ειδικός ψυχικής υγείας.
Τι κάνει η υπνοθεραπεία
Η μέθοδος εργάζεται μέσα σε μια κατάσταση εστιασμένης προσοχής, όπου ο νους δέχεται νέες προτάσεις με λιγότερη αντίσταση. Αυτό της δίνει ένα συγκεκριμένο πλεονέκτημα: μπορεί να πλησιάσει αυτόματες αντιδράσεις που η λογική εξήγηση δεν αγγίζει.
Το κλασικό παράδειγμα είναι κάποιος που γνωρίζει απόλυτα ότι η πτήση είναι ασφαλής και συνεχίζει να παγώνει στην απογείωση. Η γνώση υπάρχει. Η αντίδραση δεν την ακούει. Η ύπνωση δουλεύει ακριβώς σε αυτό το κενό.
Λειτουργεί καλύτερα όταν υπάρχει καθαρό, οριοθετημένο αίτημα: μια συγκεκριμένη μορφή άγχους, μια συνήθεια, μια φοβία, μια δυσκολία με τον ύπνο. Όσο πιο συγκεκριμένος ο στόχος, τόσο πιο ακριβής η δουλειά.
Αν σας ενδιαφέρει το πώς ακριβώς, το αναλύω στα άρθρα τι είναι η υπνοθεραπεία και πώς λειτουργεί η υπνοθεραπεία.
Και τα όριά της
Η μέθοδος δεν θέτει διάγνωση, δεν αξιολογεί κλινικά και δεν έχει το εύρος να καλύψει σύνθετες καταστάσεις ως αυτόνομη παρέμβαση. Όταν το αίτημα είναι θολό ή όταν τα συμπτώματα είναι έντονα και επίμονα, το σωστό είναι να παραπέμψω. Το κάνω τακτικά και δεν το θεωρώ αποτυχία.
Τρεις συχνές παρανοήσεις
Πριν προχωρήσουμε στη συνεργασία, αξίζει να ξεκαθαριστούν τρεις αντιλήψεις που συναντώ τακτικά και που δυσκολεύουν την απόφαση.
«Είναι το ίδιο πράγμα με διαφορετικό όνομα»
Δεν είναι. Ο ένας κλάδος διαθέτει αδειοδότηση, τεκμηριωμένα πρωτόκολλα και τη δυνατότητα κλινικής αξιολόγησης. Η άλλη είναι μια εστιασμένη τεχνική με σαφώς πιο περιορισμένο εύρος. Η σύγχυση αυτή οδηγεί κάποιους να αναζητούν στη μία προσέγγιση κάτι που μπορεί να δώσει μόνο η άλλη, και το αντίστροφο.
«Πρέπει να διαλέξω μία και να μείνω εκεί»
Η υπόθεση της αποκλειστικότητας είναι από τις πιο περιοριστικές. Καμία από τις δύο προσεγγίσεις δεν απαιτεί αφοσίωση. Οι άνθρωποι αλλάζουν διαδρομή, προσθέτουν, αφαιρούν και επιστρέφουν, ανάλογα με το τι χρειάζονται σε κάθε φάση. Αυτό δεν είναι ασυνέπεια, είναι προσαρμογή.
«Η ύπνωση θα με βοηθήσει να παρακάμψω τη δύσκολη δουλειά»
Αυτή είναι ίσως η πιο κατανοητή και η πιο άκαρπη. Η ύπνωση δεν αφαιρεί την ανάγκη για συμμετοχή. Δεν κάνει τη δουλειά αντί για εσάς, ούτε επιτρέπει να αποφύγετε μια διαδικασία που πραγματικά χρειάζεται χρόνο. Αυτό που κάνει είναι να δώσει πρόσβαση σε ένα επίπεδο όπου η αλλαγή γίνεται με λιγότερη τριβή. Το υπόλοιπο παραμένει δικό σας έργο.
Ο ρόλος του ψυχιάτρου
Υπάρχει συχνά σύγχυση ανάμεσα στις τρεις ειδικότητες, και αξίζει να ξεκαθαριστεί.
- Ο ψυχίατρος είναι ιατρός. Θέτει διάγνωση, αξιολογεί την ανάγκη για φαρμακευτική αγωγή και την παρακολουθεί. Σε ορισμένες καταστάσεις η συμβολή του δεν είναι μία από τις επιλογές, είναι η προϋπόθεση.
- Ο ψυχολόγος και ο ψυχοθεραπευτής εργάζονται με τεκμηριωμένες μεθόδους, χωρίς συνταγογράφηση.
- Ο υπνοθεραπευτής εφαρμόζει συμπληρωματική τεχνική, με σαφή όρια και υποχρέωση παραπομπής.
Αν βρίσκεστε ήδη σε φαρμακευτική αγωγή, συνεχίστε την ακριβώς όπως σας έχει δοθεί. Η υπνοθεραπεία δεν παρεμβαίνει σε αυτό και καμία αλλαγή δεν γίνεται χωρίς τον γιατρό σας.
Πώς συνδυάζονται στην πράξη
Ο συνδυασμός δεν είναι θεωρητικός. Είναι από τις πιο συνηθισμένες μορφές συνεργασίας που συναντώ.
Το τυπικό σενάριο: κάποιος παρακολουθείται από ειδικό ψυχικής υγείας για μια ευρύτερη διαδικασία, και μέσα σε αυτήν υπάρχει ένα συγκεκριμένο κομμάτι που δεν υποχωρεί. Μια σωματική αντίδραση που επιμένει. Μια συγκεκριμένη κατάσταση που εξακολουθεί να ενεργοποιεί. Εκεί η ύπνωση μπαίνει στοχευμένα, χωρίς να αγγίζει το υπόλοιπο έργο.
Το αντίστροφο συμβαίνει επίσης. Κάποιος έρχεται για ένα εστιασμένο ζήτημα και, καθώς δουλεύουμε, γίνεται φανερό ότι από κάτω υπάρχει κάτι ευρύτερο. Τότε η σωστή κίνηση είναι η παραπομπή, όχι η επιμονή.
Γιατί ο συνδυασμός λειτουργεί
Οι δύο προσεγγίσεις δουλεύουν σε διαφορετικά επίπεδα. Η μία χτίζει κατανόηση και νόημα. Η άλλη δουλεύει με τον μηχανισμό της αντίδρασης. Όταν κάποιος έχει καταλάβει από πού προέρχεται ένα μοτίβο αλλά το σώμα συνεχίζει να αντιδρά όπως πριν, ο συνδυασμός δίνει κάτι που καμία από τις δύο δεν δίνει μόνη της.
Το ίδιο ισχύει και στη συμπληρωματική υποστήριξη σε καταθλιπτικά συμπτώματα, όπου η υπνοθεραπεία δεν αντιμετωπίζει την κατάθλιψη αλλά μπορεί να συνεισφέρει σε συγκεκριμένα επίπεδα, δίπλα στην κύρια θεραπευτική διαδρομή.
Παράλληλες πορείες
Όταν κάποιος ακολουθεί δύο διαδρομές ταυτόχρονα, υπάρχουν τρεις προϋποθέσεις που θεωρώ απαραίτητες.
Πρώτη: όλοι γνωρίζουν. Ο επαγγελματίας που σας παρακολουθεί πρέπει να ξέρει ότι κάνετε υπνοθεραπεία, και εγώ πρέπει να ξέρω ότι βρίσκεστε σε ψυχοθεραπεία. Δύο προσεγγίσεις που δουλεύουν στα τυφλά μπορεί να τραβάνε σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
Δεύτερη: σαφής κατανομή. Συμφωνούμε ποιο κομμάτι δουλεύεται πού. Χωρίς αυτό, υπάρχει κίνδυνος επικάλυψης ή, χειρότερα, αντιφατικών κατευθύνσεων.
Τρίτη: η κύρια διαδρομή παραμένει κύρια. Η προσθήκη δεν αντικαθιστά και δεν διακόπτει κάτι που ήδη λειτουργεί. Προστίθεται.
Στην εμπειρία μου, όταν τηρούνται αυτές οι τρεις, η παράλληλη πορεία δουλεύει πολύ καλά. Όταν δεν τηρούνται, δημιουργείται σύγχυση που κοστίζει χρόνο σε όλους.
Πώς μοιάζει στην πράξη
Ένα σύνθετο παράδειγμα, φτιαγμένο από στοιχεία που συναντώ συχνά, βοηθά περισσότερο από την αφηρημένη περιγραφή.
Κάποιος παρακολουθείται εδώ και καιρό για ένα ευρύτερο ζήτημα αυτοεκτίμησης. Η δουλειά προχωρά: έχει καταλάβει από πού προέρχεται η επικριτική εσωτερική φωνή, αναγνωρίζει τα σχήματα, βλέπει τη σύνδεση με την ιστορία του. Η κατανόηση είναι εκεί.
Και όμως, κάθε φορά που πρέπει να μιλήσει σε σύσκεψη, το σώμα αντιδρά όπως πάντα. Το στήθος σφίγγει, η φωνή αλλάζει. Η γνώση δεν έχει φτάσει στο επίπεδο της αντίδρασης.
Εδώ μπαίνει η δική μου δουλειά, και μπαίνει στενά: όχι στο ζήτημα της αυτοεκτίμησης, που παραμένει στη δική του διαδρομή, αλλά στη συγκεκριμένη σωματική αλυσίδα που ενεργοποιείται στη σύσκεψη. Δουλεύουμε με το πώς είναι φτιαγμένη αυτή η αντίδραση, μέσα σε λίγες εστιασμένες συναντήσεις, και σε επικοινωνία με τον επαγγελματία που τον παρακολουθεί.
Το αποτέλεσμα, όταν λειτουργεί, δεν είναι ότι «λύθηκε η αυτοεκτίμηση». Είναι ότι ένα συγκεκριμένο εμπόδιο έπαψε να μπλοκάρει την ευρύτερη πρόοδο. Η κύρια διαδρομή συνεχίζεται, με ένα λιγότερο βάρος.
Το αντίστροφο σενάριο είναι εξίσου συχνό: κάποιος έρχεται για μια φοβία, και καθώς δουλεύουμε γίνεται φανερό ότι συνδέεται με κάτι που χρειάζεται διαφορετικό πλαίσιο. Τότε σταματάω και παραπέμπω.
Πότε προηγείται η ψυχοθεραπεία
Υπάρχουν καταστάσεις όπου η σειρά δεν είναι θέμα προτίμησης.
Όταν υπάρχουν επίμονα ή έντονα συμπτώματα, όταν η καθημερινή λειτουργικότητα έχει επηρεαστεί σοβαρά, όταν υπάρχει διαγνωσμένη ψυχιατρική κατάσταση ή όταν το αίτημα είναι θολό και εκτεταμένο, η αξιολόγηση και η παρακολούθηση από ειδικό ψυχικής υγείας προηγείται.
Το ίδιο ισχύει σε καταστάσεις όπου η μέθοδος δεν ενδείκνυται ως αυτόνομη παρέμβαση: ενεργά ψυχωσικά επεισόδια, διπολική διαταραχή σε οξεία φάση, μη διαγνωσμένα σοβαρά συμπτώματα, ενεργός κίνδυνος αυτοτραυματισμού.
Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι ότι η μέθοδος «δεν βοηθά». Είναι ότι δεν είναι το κατάλληλο εργαλείο για να ηγηθεί, και το να ξεκινήσει κανείς από εκεί καθυστερεί τη φροντίδα που πραγματικά χρειάζεται.
Πώς μοιάζει μια καλή συνεργασία
Όταν δύο επαγγελματίες δουλεύουν με τον ίδιο άνθρωπο, η ποιότητα της συνεργασίας τους επηρεάζει άμεσα το αποτέλεσμα. Υπάρχουν σημάδια που δείχνουν ότι η διαδικασία στέκει σωστά.
Καθένας μένει στο πεδίο του
Δεν σχολιάζω τη δουλειά που γίνεται αλλού, δεν προτείνω αλλαγές σε αγωγή και δεν ερμηνεύω ευρήματα άλλων ειδικοτήτων. Αντίστοιχα, περιμένω τον ίδιο σεβασμό προς τη δική μου μέθοδο. Η υπέρβαση ορίων, από οποιαδήποτε πλευρά, μπερδεύει τον άνθρωπο που βρίσκεται στη μέση.
Ο στόχος είναι κοινός, τα μέσα διαφορετικά
Καλή συνεργασία δεν σημαίνει ίδια τεχνική. Σημαίνει ότι και οι δύο πλευρές κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, με εργαλεία που δεν συγκρούονται. Όταν ο άνθρωπος αναφέρει ότι ακούει αντιφατικά μηνύματα, κάτι δεν πάει καλά στη μεταξύ μας επικοινωνία, όχι στον ίδιο.
Η επιστροφή στο κέντρο
Το πιο σημαντικό: κανείς δεν διεκδικεί τον άνθρωπο. Στην πράξη αυτό φαίνεται σε λεπτομέρειες. Αν κάποιος μου πει ότι σκέφτεται να σταματήσει την κύρια διαδρομή του επειδή «δουλεύει η ύπνωση», η δουλειά μου είναι να το αποτρέψω, όχι να το ενθαρρύνω.
Τι κάνετε αν δεν υπάρχει επικοινωνία
Δεν είναι πάντα εφικτό οι δύο πλευρές να μιλήσουν απευθείας. Σε αυτή την περίπτωση ο ρόλος του συνδέσμου πέφτει σε εσάς, και αρκεί να είστε διαφανείς: να πείτε σε κάθε πλευρά τι κάνετε και πού. Δεν χρειάζεται να μεταφέρετε λεπτομέρειες, μόνο το γενικό πλαίσιο.
Αν κάποια πλευρά αντιδράσει αρνητικά στην ίδια την ιδέα της παράλληλης πορείας, αξίζει να ρωτήσετε γιατί. Μερικές φορές υπάρχει σοβαρός κλινικός λόγος και πρέπει να ακουστεί. Άλλες φορές πρόκειται απλώς για επιφύλαξη απέναντι σε κάτι άγνωστο, και μια κουβέντα το λύνει.
Πώς αποφασίζετε
Δεν χρειάζεται να έχετε την απάντηση πριν κάνετε το πρώτο τηλεφώνημα. Υπάρχουν όμως μερικές ενδείξεις που βοηθούν.
Ξεκινήστε από ειδικό ψυχικής υγείας ή ψυχιατρική αξιολόγηση αν τα συμπτώματα επιμένουν για εβδομάδες, αν επηρεάζουν σοβαρά την καθημερινότητα, αν δεν μπορείτε να ονομάσετε καθαρά τι σας συμβαίνει, ή αν υπάρχει ήδη διάγνωση.
Η υπνοθεραπεία μπορεί να είναι καλή αφετηρία αν έχετε ένα συγκεκριμένο, οριοθετημένο αίτημα, αν λειτουργείτε κατά τα άλλα σε ικανοποιητικό βαθμό, και αν αυτό που θέλετε είναι αλλαγή σε μια συγκεκριμένη αντίδραση παρά ευρύτερη διερεύνηση.
Ο συνδυασμός έχει νόημα αν βρίσκεστε ήδη σε μια τέτοια διαδρομή και υπάρχει ένα κομμάτι που δεν κινείται, ή αν η κατανόηση υπάρχει αλλά η αντίδραση επιμένει.
Αν παραμένει αβεβαιότητα, η πιο ασφαλής κίνηση είναι η αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής υγείας. Δεν είναι δέσμευση, είναι πληροφορία. Και με αυτή την πληροφορία, κάθε επόμενη απόφαση γίνεται ευκολότερη.
Θέλω να προσθέσω κάτι που λέω συχνά σε αυτή την κουβέντα. Η αναζήτηση της «σωστής» επιλογής από την αρχή είναι συχνά μια μορφή αναβολής. Καμία από τις δύο διαδρομές δεν είναι μονόδρομος και καμία δεν σας κλειδώνει. Μπορείτε να ξεκινήσετε κάπου, να δείτε τι δουλεύει, και να προσαρμόσετε.
Αυτό που έχει σημασία δεν είναι να διαλέξετε τέλεια, αλλά να μην περιμένετε αόριστα ενώ κάτι σας δυσκολεύει καθημερινά. Η κίνηση, ακόμη και προς λάθος κατεύθυνση, δίνει πληροφορία. Η ακινησία δεν δίνει τίποτα.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά υπνοθεραπείας και ψυχοθεραπείας;
Η ψυχοθεραπεία είναι ένας ευρύς κλάδος με επιστημονικά τεκμηριωμένες προσεγγίσεις, ασκείται από αδειοδοτημένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας και μπορεί να καλύψει διαγνωσμένες καταστάσεις σε βάθος χρόνου. Η υπνοθεραπεία είναι μια πιο εστιασμένη συμπληρωματική μέθοδος που αξιοποιεί την ύπνωση για να δουλέψει με συγκεκριμένα μοτίβα. Δεν είναι ανταγωνιστικές.
Μπορώ να κάνω και τα δύο ταυτόχρονα;
Ναι, και συμβαίνει συχνά. Πολλοί άνθρωποι παρακολουθούνται ήδη από ψυχολόγο ή ψυχοθεραπευτή και προσθέτουν την υπνοθεραπεία ως υποστήριξη σε ένα συγκεκριμένο κομμάτι. Η προϋπόθεση είναι να το γνωρίζουν και οι δύο πλευρές.
Ποιο ταιριάζει καλύτερα σε εμένα;
Εξαρτάται από το τι ζητάτε. Αν υπάρχει διαγνωσμένη κατάσταση, επίμονα συμπτώματα ή ανάγκη για ουσιαστική διερεύνηση, η ψυχοθεραπεία είναι η βάση. Αν έχετε ένα καθαρό, εστιασμένο αίτημα, η υπνοθεραπεία μπορεί να δουλέψει απευθείας πάνω σε αυτό. Σε πολλές περιπτώσεις η απάντηση είναι και τα δύο.
Αντικαθιστά η υπνοθεραπεία την ψυχοθεραπεία;
Όχι. Είναι συμπληρωματική προσέγγιση και δεν αντικαθιστά την ψυχοθεραπεία, την ψυχιατρική παρακολούθηση ή οποιαδήποτε ιατρική φροντίδα. Σε σοβαρές καταστάσεις η κύρια θεραπευτική διαδρομή παραμένει η προτεραιότητα.
Πρέπει να το πω στον ψυχολόγο μου;
Ναι, και το θεωρώ απαραίτητο. Δύο παράλληλες προσεγγίσεις χωρίς επικοινωνία μεταξύ τους μπορεί να τραβάνε σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Όταν υπάρχει συνεννόηση, η δουλειά γίνεται πιο καθαρή για όλους.
Χρειάζομαι διάγνωση πριν ξεκινήσω υπνοθεραπεία;
Όχι πάντα. Για ένα εστιασμένο, καθημερινό ζήτημα δεν απαιτείται. Όταν όμως υπάρχουν επίμονα ή έντονα συμπτώματα, η αξιολόγηση από ειδικό ψυχικής υγείας προηγείται, ώστε να ξέρουμε τι ακριβώς αντιμετωπίζουμε.
Ο ψυχίατρος και ο ψυχολόγος κάνουν το ίδιο;
Όχι. Ο ψυχίατρος είναι ιατρός, θέτει διάγνωση και μπορεί να συνταγογραφήσει. Ο ψυχολόγος και ο ψυχοθεραπευτής εργάζονται με ψυχοθεραπευτικές μεθόδους. Συχνά συνεργάζονται μεταξύ τους, και η υπνοθεραπεία μπορεί να προστεθεί ως τρίτο, υποστηρικτικό σκέλος.
Το επόμενο βήμα
Αν έχετε ήδη ψυχοθεραπευτή και σκέφτεστε να προσθέσετε αυτή τη μέθοδο, ή αν δεν είστε σίγουροι από πού να ξεκινήσετε, η πρώτη επικοινωνία είναι ακριβώς για αυτό. Μιλάμε ειλικρινά για το τι σας φέρνει και βλέπουμε μαζί ποια διαδρομή έχει νόημα.
Καλέστε στο 6932303510 ή συμπληρώστε τη φόρμα ραντεβού. Οι συναντήσεις γίνονται δια ζώσης στην Κατερίνη ή online με βιντεοκλήση.